Naza (napisy PL i EN)

Nocą, na dachach Tel Awiwu, z dala od oficjalnych komunikatów i kamer, byli i obecni członkowie izraelskich struktur wojskowych opowiadają o systemach, które sami współtworzyli i obsługiwali. Ich świadectwa odsłaniają mechanizmy podejmowania decyzji prowadzących do masowego zabijania palestyńskich cywilów w Strefie Gazy – od procedur i technologii po sposób, w jaki odpowiedzialność za ludzkie życie zostaje rozproszona pomiędzy ludzi, dane i algorytmy.

Za filmem stoją Yuval Abraham – filmowiec i dziennikarz śledczy – oraz Rachel Szor – reżyserka i operatorka filmowa. Oboje należą do czworga twórców „Nie chcemy innej ziemi” („No Other Land”), jednego z najgłośniejszych dokumentów ostatnich lat, nagrodzonego w 2025 roku Oscarem dla najlepszego pełnometrażowego filmu dokumentalnego.

„NAZA” wyrasta z ponad trzech lat pracy dziennikarskiej i śledczej. Wiele ustaleń, do których twórcy docierali podczas pracy nad filmem, było publikowanych na bieżąco przez „The Guardian”, we współpracy z izraelsko-palestyńskim magazynem +972 oraz Local Call. „The Guardian” jest również jednym z producentów filmu, co podkreśla jego wyjątkowe połączenie kina dokumentalnego z dziennikarstwem śledczym.

Producentem wykonawczym filmu jest Jonathan Glazer – nagrodzony Oscarem za „Strefę interesów”. Obecność Glazera przy „NAZA” tworzy dodatkowy kontekst dla filmu, który podobnie jak „Strefa interesów” przygląda się mechanizmom przemocy z perspektywy ludzi funkcjonujących wewnątrz systemu, podczas gdy jego ofiary pozostają w dużej mierze poza kadrem.

W „NAZA” Abraham i Szor kierują uwagę na ludzi znajdujących się wewnątrz izraelskiego systemu wojskowego i próbują zrozumieć nie tylko konsekwencje wojny, ale również mechanizmy, które umożliwiają jej prowadzenie. Film powstał na podstawie rozmów z 24 izraelskimi oficerami wywiadu i żołnierzami, których świadectwa składają się na obraz systemu, w którym decyzje dotyczące życia cywilów zostają wpisane w procedury wojskowe i technologiczne.

Film miał światową premierę w konkursie głównym Międzynarodowego Festiwalu Filmowego w Wenecji, gdzie zdobył Nagrodę Specjalną Jury. Międzynarodowa prasa zwracała uwagę na bezkompromisowość filmu oraz siłę świadectw osób mówiących z wnętrza systemu.

To wstrząsający dokument o wojnie widzianej nie z pola bitwy, lecz z miejsc, w których zapadają decyzje. O technologii, odpowiedzialności i granicach posłuszeństwa. O tym, co dzieje się, kiedy przemoc zostaje zamieniona w procedurę, a decyzje o ludzkim życiu stają się częścią systemu.

---

At night, on the rooftops of Tel Aviv, far from official statements and cameras, former and current members of the Israeli military establishment speak about the systems they themselves helped create and operate. Their testimonies reveal the mechanisms behind decisions that lead to the mass killing of Palestinian civilians in the Gaza Strip — from procedures and technologies to the ways in which responsibility for human lives becomes dispersed among people, data and algorithms.

The film is directed by Yuval Abraham, a filmmaker and investigative journalist, and Rachel Szor, a director and cinematographer. Both are among the four filmmakers behind No Other Land, one of the most widely discussed documentaries of recent years, which won the Academy Award for Best Documentary Feature Film in 2025.

NAZA is the result of more than three years of journalistic and investigative work. Many of the findings uncovered during the making of the film were published as the investigation progressed by The Guardian, in collaboration with the Israeli-Palestinian publication +972 Magazine and Local Call. The Guardian is also one of the film's producers, highlighting its distinctive combination of documentary filmmaking and investigative journalism.

The film's executive producer is Jonathan Glazer, an Academy Award winner for The Zone of Interest. Glazer's involvement in NAZA provides an additional context for the film, which, much like The Zone of Interest, examines the mechanisms of violence from the perspective of people operating within the system, while its victims remain largely outside the frame.

In NAZA, Abraham and Szor turn their attention to those working within the Israeli military system, seeking to understand not only the consequences of war but also the mechanisms that make its conduct possible. The film is based on interviews with 24 Israeli intelligence officers and soldiers, whose testimonies collectively reveal a system in which decisions concerning civilian lives become embedded in military and technological procedures.

The film had its World Premiere in the Main Competition at the Venice International Film Festival, where it received the Special Jury Prize. The international press highlighted the film's uncompromising approach and the power of testimonies from individuals speaking from within the system.

NAZA is a harrowing documentary about war seen not from the battlefield, but from the places where decisions are made. About technology, responsibility and the limits of obedience. About what happens when violence becomes a procedure, and decisions over human lives become part of a system.